بسیج و ولایت

ویژگی های اخلاقی و رفتاری:
آیت الله آقا میرزا احمد عاملی انسانی کامل با فضایل اخلاقی فراوان، مهربان، مردم دوست، حامی مستمندان و فقرا و یاری رساننده به ضعیفان و بی پناهان بود. کودکان را مورد نوازش قرار می داد و به همه افراد اعم از کوچک و بزرگ احترام می گذاشت. هیچگاه لبخند از سیمای جذاب و ملکوتی ایشان محو نمی شد.
ایمان، حسن خلق، آزادگی، ساده زیستی، و فروتنی و گشاده رویی و نرم خویی، پرهیز از تشریفات از بارزترین ویژگی های اخلاقی معظم له بود. سعه صدر، سخاوت طبع و بخشش همیشگی، مبارزه با ظلم و ستم، سخت کوشی و شجاعت ایشان زبان زد خاص و عام بود. در جهت رفع مشکلات مردم و حل اختلافات آن ها نهایت تلاش و جدیت را به عمل می آورد. او به دردل های نیازمندان با صبر و حوصله فراوان گوش می داد و رسیدگی به وضعیت آنان را وظیفه دینی و اخلاقی خود می دانست. محل زندگی ایشان مأمن اهل دل و محل تدریس و علم آموزی و مباحثه با اندیشمندان و عالمانی مانند ملا حبیب الله کاشانی، آقا فخرالدین کاشانی، ملا عبدالرسول مدنی، آقا شیخ رضا مدنی کاشانی، آقا میر سید علی و سید محمدرضا یثربی ، آقا سید فخرالدین امامت، آقا سید روح الله خاتمی اردکانی و ملا محمد حسین نوش آبادی و ... بود. ایشان برای بزرگان علم و دین و فضیلت احترام خاصی قائل بود. تمامی بزرگان منطقه از ایشان به نیکی یاد می کنند.
وی در عمل به فرائض دینی و رعایت تقوا نهایت جدیت را به عمل می آوردند. شب زنده داری و راز و نیاز با حضرت معبود و اقامه نمازهای یومیه به جماعت در مسجد، اجرای کلیه اعمال واجب و مستحب از نافله شب تا دعات و زیارات به ویژه زیارت بقاع متبرکه منطقه به خصوص حضرت محمد هلال بن علی(ع)، چهارشنبه شب ها و جمعه ها از ایشان در طول حیات پربرکت خویش ترک نمی شد. وی در توقیف و تصدی توقیفات نهایت دقت را داشت و در حفظ و حراست اموال وقفی دقیق و سخت گیر بود.
مردم شهرهای آران و بیدگل و کاشان و حومه همه از اخلاق و رفتار و کردار نیکوی ایشان حکایت ها دارند. برقراری درس های تفسیر قرآن و حلقه های قرآن وی، عشق و علاقه به امام زمان(عج)، روضه خوانی های سوزناک، نمازهای همراه با گریه، صوت دلنشین قرآن، سجده های طولانی، صدق و زهد و شجاعت و مجاهدت همه از عظمت دینی و مذهبی او و بیانگر عظمت روحی و معنوی آن بزرگوار بود.

عروج عارفانه:
روح پرفتوح این عالم ربانی و فقیه صمدانی سرانجام در 28 ربیع الثانی 1369 هجری قمری برابر با بهمن 1328 شمسی در 91 سالگی پس از عمری خدمتگذاری به مردم و تلاش در راه نشر معارف اسلامی و طی مراحل سیر و سلوک عرفانه به ملکوت اعلی پر کشید و جهان اسلام در در عزای خویش ماتم زده کرد و به مصداق حدیث شریف:« إذا مات العالم ثلم فی الإسلام ثلمه لایدها شیء» مرگ ایشان ضربه به جهان اسلام و فقاهت بود. بر روی سنگ قبر ایشان چنین آمده است:
« إنما یخشی الله من عبادة العلماء»
مرقد مطهر و منور عالم عامل و فقیه کامل اهل بیت عصمت و طهارت علیه السلام حضرت آیت الله آقا میرزا احمد عاملی آرانی فرزند اسوه مجتهدین حضرت آیت الله آقا ملا محمدعلی آرانی که در سال 1243 شمسی در آران متولد گردیده و مراتب فضل و کمال را نزد وابدش و آیات عظام آقا حبیب الله شریف کاشانی و فخرالدین نراقی و ... تا مرحله اجتهاد طی کرد و از آنان اجازه اجتهاد و نقل روایت دریافت نمود وی پس از رحلت والد بزرگوارش تا زمان وفات در مساجد جامع قاضی، وشاد و بازار آران به اقامه جماعت و وعظ و ارشاد اشتغال داشت. از آثار مکتوب آن فقیه رساله سبیل الجنان قابل ذکر است.
آثار و تألیفات:

آیت الله عاملی علاوه بر مسئله تقوا و صداقت و فروتنی ، در تمام ابعاد ، هم علمی ، هم فرهنگی و هم مذهبی در دنیای خود کم نظیر بودند . موقعیت اجتماعی و رسالت دینی ایشان به گونه ای بود که بیشترین تلاش و همت خود را در راه اشاعه دین حق و مذهب راستین تشیع و رسیدگی به امور مردم صرف کرد . با این وجود ، هیچ گاه از تدریس ، مطالعه و تحقیق فاصله نگرفتند و این مسایل فرین لحظه های تنهایی او بود . « مراتب علمی و تالیفات آیت الله عاملی ، مورد تصدیق و تکریم بسیاری از محققان و علمای بزرگ عصر خود قرار گرفته است . مقام والای مرجعیت شیعه ، آیت الله آسید ابوالحسن اصفهانی ، اجتهاد فقهی ایشان را مورد تائید قرار داده اند . و « صاحب کفاید » مرحوم آخوند ملا محمد کاظم خراسانی ، بر کتاب « نهج الرشاد » ایشان تفریظ نوشته است .
مرحوم آیت الله حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی ، « بنیان گذار حوزه علمیه قم » ، نیز با نوشتن تقریظی بر کتاب « نهج الرشاد » آیت الله عاملی مراتب علمی و اجتهاد ایشان را تائید می کند . علمای آن عصر چون آیت الله العظمی بروجردی ، آیت الله آمیر سید علی یثربی - که از مجتهدان سرشناس و متبحر عصر خود بود – ایشان را مجتهدی بزرگ دانسته اند ، آیت الله ملا عبد الرسول مدنی که خود مجتهد مسلم و مطلق در ابواب گوناگون فقه بوده – مقام علمی و اجتهاد ایشان را امضاء کرده اند . آیت الله ملا حبیب شریف کاشانی که سمت استادی آن بزرگوار را داشته اند از وی به نیکی و بزرگی یاد کرده اند . » از تالیفاتی که ایشان در دوران حیات پر برکتش به نگارش در آوردند می توان به آثاری چون :
« نهج الرشاد فی شرح الارشاد ( با موضوعات فقهی ) ، رساله علمیه سبیل الجنان ) ، و تعدادی رساله خطی در فقه و اصول و موضوعات قرآنی اشاره کرد . هم اکنون این آثار خطی و کتاب های بسیار نفیس شخصی ایشان که مسلما گنجینه ای است بس گرانبها و بسیار غنی ، در بخش آثار خطی کتاب خانه آستان مقدس حضرت محمد هلال بن علی (ع) نگه داری می شود .
مرحوم آیت الله ملا حبیب کاشانی در کتاب عقایدالایمان درباره ایشان چنین می نگارد :
« العلامه الفقیه المجتهد المیرزا احمد عاملی الآرانی صاحب المولفات القیمه فی الفقه و الرشاد »
آیت الله امامت کاشانی در تذکره الشعرا از ایشان تحت عنوان : « شیخنا العلامه الفقیه الربانی و الآیه السبحانی آقای آقا میرزا احمد العاملی الآرانی نجل جلیل مرحوم آیت الله آقای ملا محمد علی آرانی که در زهد و تقوا بی نظیر نزد جدّ امجد شاگردی کرده به مقامات عالیه اجتهاد نائل آمده مورد تصدیق مراجع بزرگ واقع شده [ است ] » یاد می کند .

منابع و مآخذ :

1- سیمای کاشان سلمانی آرانی ؛ حبیب الله ، انتشارات بشیر ، چاپ اول ، قم ، 1375.
2- برگی از دفتر کویر ؛ نمکی آرانی ، میثم ، نشر قندانی ، چاپ اول ، قم ، 1372.
3- حدیث آیینه ؛ قندانی ، علی اکبر ، نشر مرنجاب ، چاپ اول ، کاشان ، 1380.
4- تذکرة الشعرا ؛ امامت کاشانی ، عزیز الله ، چاپخانه ی علمیه ، قم ، 1398 قمری .